تهران - خیابان ولی عصر روبروی پارک ملت خیابان سلطانی ساختمان سپیدار طبقه ۵ واحد ۲۰

کمپوست قارچ چیست ؟ روش تهیه کمپوست قارچ

نوشته شده در : ۱۳۹۹٫۰۷٫۱۹

ایجاد یک منبع درامد با سوددهی بالا یکی از دغدغه های اصلی مردم در حال حاضر بازار می باشد. این امر باعث شده تا بیشتر افراد در کنار فعالیت اصلی خود به داشتن یک درآمد دوم نیز برنامه ریزی کنند. یکی از فعالیت هایی که در طی چند سال اخیر رونق و محبوبیت خاصی را به خود اختصاص داده است پرورش قارچ در انواع مختلف می باشد؛ چرا که این محصول لذیذ به صورت روزانه توسط مردم مورد استفاده قرار گرفته و نرخ فروش نسبتاً بالایی دارد. یکی از پر اهمیت ترین مواردی که برای پرورش قارچ مورد استفاده قرار می گیرد کمپوست قارچ می باشد. ما در این مقاله قصد داریم طرز تهیه این ماده را به صورت کامل مورد بررسی قرار داده و توضیح دهیم؛ با ماه همراه باشید.

روش تهیه کمپوست

« روش تهیه کمپوست »

بررسی انواع روش های تهیه کمپوست قارچ

برای تهیه کمپوست قارچ می توانید از روش های متنوعی بهره گیری کنید که تفاوت هر یک با دیگری در واقع در نوع موادی است که مورد استفاده قرار می گیرد. در حالت کلی مقصود از تولید کمپوست در واقع آماده سازی بستری مملو از مواد غذایی و آلی می باشد که برای پرورش و رشد قارچ ایده آل است.

گروه های مختلفی در زمینه تهیه کمپوست فعالیت می کنند که هر کدام روش کار متفاوتی دارند. به طور کل برای تهیه کمپوست قارچ می بایست از موادی مانند کاه، خاک از نوع پیت ماس، کود حاصل از اسب، کورد حاصل از مرغ، پتاس، کنجاله پنبه، کچ، آهک، اوره، نیترات آمونیوم و … بهره گیری شود.

شایان ذکر است که کمپوست قارچ متشکل از انواع کود های حیوانی، مواد معدنی و هر آنچه از گیاه باقی مانده می باشد. علاوه بر این مواردی مانند هیدرات های کربن، پروتئین، مواد معدنی که برای پرورش قارچ ضروری هستند در ترکیبات کمپوست حضور دارد.

همانطور که قبل تر بیان شد یکی از موادی که در تهیه کمپوست از آن استفاده می شود کاه و کلش می باشد. کاه با توجه به بافت سلولزی که دارد برای تجزیه ویتامین ها و رشد سریع تر قارچ ها ضروری است.

تمامی مواردی که در ساختار کمپوست قارچ شرکت دارند با گذشت زمان تجزیه می شوند و بدین ترتیب طی فرایندی یک بستر نرم و غنی از مواد با ارزش ایجاد به وجود می آید که تنها برای رشد قارچ ها مناسب است. جالب است بدانید هنگام فرآوری کمپوست، فرایند تخمیر نیز صورت می گیرد که در نهایت باعث بالا رفتن دمای کمپوست می شود. در این حالت تمامی میکروارگانیسم هایی که مضر هستند به طور کامل از بین میروند تا بدین ترتیب فقط میکروارگانیسم های مفید که با گرما و دمای بالا سازگاری دارند باقی بمانند.

میسلیوم های متعلق به قارچ جهت رشد به یک بستر غنی از مواد مفید نیاز دارند. به طور کلی در سالن های پرورش قارچ بهترین حالت ممکن برای رشد محصولات را می توان با استفاده از کمپوست به وجود آورد. چنانچه پرورش دهنده برای ایجاد بستر از کمپوست استفاده نکند، علاوه بر محصول اصلی انواع آفت ها رشد خواهند کرد که باعث کاهش راندمان و مهم تر از همه پایین آمدن کیفیت قارچ ها خواهند شد.

در نظر بگیرید که در راستای تهیه کمپوست باید تمامی مواد را به صورت یکسان و با ترکیب صحیح مخلوط نمایید. یکسان نبودن کمپوست باعث خلق نقاط کور و قوی در سالن می شود که در این حالت در برخی قسمت ها راندمان بالا و در بری بخش های دیگر رشد قارچ ها بسیار ناچیز خواهد بود.

کمپوست فله

« کمپوست فله »

کاه و کلش: از جمله مهم ترین موادی که برای تهیه کمپوست لازم است، کاه می باشد. از این رو فرد می تواند از کاه حاصل از گندم، ساقه گیاه برنج، برگ های ذرت و تفاله نیشکر بهره گیری کند. کاهی که برای این فرایند در نظر گرفته اید باید به طور کامل خورد شود تا بدین شکل بتواند رطوبت را در خود نگه داشته و همچنین به دلیل داشتن کربوهیدرات باعث آهستگی عملیات تخمیر شود.

 

کود مرغی: مورد دیگری که در این فرایند دخیل میباشد کود مرغی می باشد. البته در نظر بگیرید که کود مورد نظر باید از مرغ گوشتی حاصل شود. حضور کود مرغ به دلیل داشتن هیدرات های کربن خاص در افزایش سرعت تخمیر تاثیر گذار است. علاوه بر این فرد می تواند از نیتروژن نیز به عنوان یک محرک برای تخمیر استفاده کند.

 

پروسه فرآوری کمپوست تحت تاثیر برخی مواد خاص صورت می گیرد. نیتروژن را می توان به عنوان یکی از مهم ترین فاکتورهایی در نظر گرفت که به شکل پروتئین به عنوان ماده با ارزش در اختیار قارچ ها قرار داده می شود. بسیار دقت کنید که برای تهیه کمپوست قارچ باید نسبت کربن به نیتروژن با نهایت دقت اعمال شود، چرا که در یکسان سازی آن دخیل می باشد. برای تهیه استانداردترین ماده ای که می توان از آن استفاده نمود کاه و کلش می باشد.

آیا خرید کمپوست از کارخانه مقرون به صرفه است یا تهیه آن؟

با توجه به بررسی های انجام شده بهترین وایده آل ترین راه برای تهیه کمپوست، خرید بسته های آماده از کارخانه می باشد. چرا که بیشتر کمپوست هایی که توسط افراد مختلف تهیه می شود به دلیل عدم رعایت اصول و یا تجربه کم چندان باکیفیت و برای رشد قارچ مناسب نمی باشد.

کمپوست درجه یک

« کمپوست درجه یک »

کمپوست قارچ چگونه تهیه می شود؟

به طور کلی تهیه این ماده به طی دو فاز انجام می شود که در فاز اول مواد اولیه با هم ترکیب شده و نهایتاً در فاز دوم عملیات تخمیر صورت می گیرد.

بررسی مرحله اول

برای شروع کار کلش گندم را در آب خیس می نمایند. به این دلیل که کلش باید حداقل 70 تا 77 درصد رطوبت به خود جذب کند. از این رو به طور معمول در واحد ها و کارخانه های کمپوست سازی، کلش گندم را در استخرهای آب به مدت 10 الی 11 ساعت نگه می دارند. طبق روال هر 1000 کیلو گرم کلش خشک برای تولید 25000 کیلوگرم کمپوست مورد استفاده قرار میگیرد. شایان ذکر است که از این حجم از کمپوست میتوان تا 500 کیلوگرم قارچ به دست آورد.

در پروسه میکس مواد به ازای 65 الی 80 درصد کلش خشک از کود مرغی و همچنین به ازای 12 الی 15 درصد، از پودر سنگ و هر آنچه باقی مانده مشمول املاح معدنی  و مواد دیگری می باشد که در هر مجموعه با پیروی از یک دستورالعمل منحصر به فرد از آنها بهره گیری میکند. برای نمونه اگر کلش خشک 1 تن باشد، بعد از خیس نمودن آن باید 650 الی 800 کیلوگرم کود مرغی به علاوه 120 الی 150 گرم پودر سنگ گچ مورد استفاده قرار داد.

جهت مخلوط کردن یکسان مواد برای شروع باید کلش خیس خورده را حداکثر با ارتفاع 50 سانتی متری بر روی محوطه پخش نمایید. سپس کود مرغی به نسبت توضیح داده شده بر روی کلش توزیع کنید و در آخر سنگ گچ را به ترکیب بیفزایید. در این بین برخی از کارخانه های فعال در زمینه تولید این نوع محصولات، پودر سنگ گچ را در پروسه میکاپ به ترکیبات کمپوست می افزایند.

توده کمپوست را باید به خوبی هم بزنید تا بدین شکل محتویات آن با کلش به طور کامل ترکیب شوند. در مجموعه های تولید کمپوست قارچ به طور کلی از دستگاه های لودر برای میکس کمپوست بهره گیری می نمایند. فرایند هم زدن کمپوست می بایست در روزهای دوم، چهارم، ششم و هشتم نیز صورت بگیرد. از این رو می توان از نیروی انسانی و چهار شاخ نیز بکارگیری کرد.

این فرایند سبب هوادهی و یکسانی شدن عمل تخمیر میشود. جهت تامین کردن رطوبت از هدر رفته کمپوست می توانید از آب تازه استفاده کنید. ولی به طور معمول آب کثیف به جا مانده از کمپوست را مکرر به آن می افزایند؛ چرا که حاوی میکروارگانیسم های مفید و مواد غنی با ارزش می باشد و به همین دلیل می توان مجددا آنها را به کمپوست بازگرداند.

در فاز اول رنگ کلش بیشتر به قهوه ای تیره تبدیل می شود و بوی قوی آمونیاک از آن به مشام می رسد. در این مرحله می بایست رطوبت کمپوست 75 درصد و میزان اسیدیته آن 8.5 باشد. علاوه بر این، نسبت کربن به ازت را در قسمت نخست باید 20 الی 21 درصد و همچنین مقدار ازت نیز 1.7 الی 1.9 درصد وزن مواد خشک در نظر گرفت.

کمپوست حیوانی

« کمپوست حیوانی »

بررسی میکاپ و قالب زنی کمپوست

پروسه میکاپ و قالب زنی کمپوست در روز دهم انجام می شود. فرایند قالب زنی در روزهای 12، 14 و 15 مکرر صورت می گیرد. هر مرحله قالب زنی باید با وقفه زمانی 14 ساعت انجام شود. چنانچه رطوبت کمپوست کاهش یافته باشد باید از آب تازه جهت تامین رطوبت آن بهره گیری کنید.

انتقال کمپوست به تونل های پاستوریزاسیون

توجه کنید که در روز شانزدهم باید کمپوست برای آزمایش ها و همچنین تخمیر به تونل های مخصوص پاستوریزاسیون انتقال یابد. در تونل پاستوریزاسیون فرایند تخمیر صورت می گیرد که ماحصل این فرایند افزایش دمای کمپوست و عبور از دمای 58 درجه می باشد. در این حالت میکروارگانیسم های مضر و عوامل بیماری زا از به طور کامل از بین می روند.

پروسه پاستوریزاسیون کمپوست قارچ در بازه دمای 58 الی 59 درجه در طول مدت 10 ساعت انجام می شود. در ادامه به صورت تدریجی دمای کمپوست در هر 1 ساعت یک درجه کاهش داده میشود تا این که به 48 درجه برسد. در این قسمت فرایند آمونیاک گیری Active شده و تا پایین آمدن غلظت آمونیاک کمپوست و رسیدن به زیر 100 PPM باید این فرایند متوقف نشود. جالب است بدانید که به این مرحله از کار شیرین کردن کمپوست قارچ نیز می گویند که اصولاً 5 روز طول میکشد.

بررسی آخرین مرحله و تلقیح اسپان قارچ

در آخر بعد از پایین آمدن میزان آمونیاک توده کمپوست و رسیدن آن به زیر 100 ppm، مرحله آخر و بذر زنی آغاز می گردد. در گام اول باید دمای کمپوست هر 1 ساعت به میزان 3 الی 4 درجه کاهش یابد تا بدین شکل دمای کمپوست به 25 درجه سانتی گراد برسد. در ادامه توده کمپوست از قسمت تونل خارج شده و بدین ترتیب فرایند تققیح اسپان قارچ بر روی آن پیاده سازی شود. برای انجام این فرایند 10 تا 12 کیلو گرم اسپان قارچ را در 1000 کیلو گرم کمپوست ترکیب میکنند.

بعد از اتمام مرحله آخر، کمپوست به رنگ قهوه ای تیره با لکه های سفید در می آید. علاوه بر این، بوی آن همچون علف تازه به صورت شیرین می شود. توجه کنید که کمپوست به دست آمده، اکنون باید 68 درصد رطوبت با 7.5 PH اسیدیته داشته باشد.