تهران - خیابان ولی عصر روبروی پارک ملت خیابان سلطانی ساختمان سپیدار طبقه ۵ واحد ۲۰

معرفی انواع بیماری های کبوتر

نوشته شده در : ۱۴۰۰٫۰۶٫۰۳

کبوترها به بیماری های مختلفی دچار میشوند که با توجه به علائم بیماری میتوان نوع آن را تشخیص داد و دارو درمانی را شروع کرد. نکته بسیار مهمی که در خصوص برخی بیماری های کبوتر وجود دارد، انتقال آنها به انسان می باشد. کسانی که به نگهداری و پرورش کبوتر مشغول هستند، لازم است که درباره بیماری این پرندگان و نحوه درمان آنها اطلاعات کافی داشته باشند. 4 بیماری مزمن تنفسی که بیشتر از طریق تماس با قارچ و باکتری موجود در فضله کبوتر به انسان منتقل میشود شامل بیماری، کلامیدیاز، هیستوپلاسموز، کریپتوکوکوزیس و سیتاکوز میباشد. ما در ادامه این مطلب علائم بیماری، نحوه تشخیص و درمان شایع ترین بیماری های کبوتر را توضیح داده ایم.

بیماری های کبوتر

« بیماری های کبوتر »

نکات خرید جوجه اردک

قبل از شدت گرفتن بیماری لازم است که جهت مداوای پرنده اقدامات لازم را انجام داد. البته برخی از بیماری ها ویروسی هستند و برای درمان آنها کار خاصی نمیتوان انجام داد. اما سایر بیماری های قارچی، باکتریایی یا انگلی به کمک داروهای مربوطه قابل درمان هستند. کبوترهایی که علائم بیماری دارند را نادیده نگیرید. مهمترین علائم بیماری شامل موارد زیر میباشد:

  • کم تحرکی و بی حالی
  • بی اشتهایی
  • ترشحات چشم و بینی
  • فضله غیر طبیعی و اسهال
  • مشکل در نفس کشیدن
  • عفونت یا تورم در چشم ها
  • آبریزش بینی
  • عطسه پشت سر هم
  • صدای خس خس سینه و گلو
  • عدم تعادل در راه رفتن، ایستادن و پرواز کردن
  • دور خود چرخیدن
  • کاهش یکباره و شدید وزن
  • پیچش گردن
  • آویزان شدن بال ها و نامرتب بودن پرها، پف کردن
  • و ...
درمان بیماری های کبوتر

« درمان بیماری های کبوتر »

با مشاهده یک یا چندین علائم فوق، هر چه زودتر پرنده مشکوک را قرنطینه کنید. کبوتر بیمار نیاز به اقدامات فوری برای درمان دارد. اگر تجربه و تخصص کافی ندارید حتما با یک دامپزشک جهت معاینه و درمان کبوتر خود مشورت نمایید. اگر جفت ها در زمان جوجه کشی دچار بیماری شدند، بهتر است که تخم ها را یا به زیر یک کبوتر دیگر منتقل نمایید یا اینکه با دستگاه جوجه کشی از آنها جوجه کشی کنید. چراکه کبوتر بیمار نیاز به درمان دارد.

متأسفانه بیشتر بیماری های کبوتر علائم مشابه یا نزدیک به هم دارند. برای اینکه در تشخیص بیماری کبوتر دچار اشتباه نشویم تمامی جزئیات آنها را باید بررسی کرد. بطور کلی بیماری در کبوتر شامل یکی از 3 نوع زیر می باشد:

انگل ها

بدن کبوتران به چندین نوع کرم همچون کرم های گرد، موئی و نواری میتواند الوده شود. این انگل ها باعث رشد ضعیف و لاغری کبوترها میشوند. داروی ماکسیدکتین برای از بین بردن این انگل ها موثر می باشد.

انگل بعدی که بر روی پوست و پر کبوترها یافت میشود، شپشک، مایت و ... می باشند. این نوع انگل های خارجی با تغذیه از خون کبوتر به شدت باعث ناراحتی و ضعف کبوتر میشوند. انگل خارجی به راحتی میتواند جوجه کبوترها را به کام مرگ بکشاند. برای از بین بردن انگل های خارجی انواع دارو موجود بوده که قطره پشت گردنی و ترکیباتی مثل پرمکترین 10 درصد از نمونه های ان می باشند.

بیماری هگزامیتازیس

این بیماری انگلی در کبوتر باعث اسهال زرد، لاغری، بی حالی و عدم تمایل به پرواز میشود. داروی انگل کش کوکسی تریکو میکس جهت درمان این بیمار با مشورت دامپزشک قابل استفاده خواهد بود.

بیماری های تنفسی

این بیماری ها دستگاه تنفسی پرنده از جمله کیسه های هوایی، گلو، دهان، بینی و چشم را درگیر میکنند. عامل بیماری میتواند قارچی، ویروسی، باکتریایی یا کرم های ریز باشد. صدای خرخر سینه مخصوصا شب هنگام، ابریزش بینی، مشاهده ترشحات و ماده لزج در دهان و خروج ترشحات کف مانند از چشم از نشانه های درگیری سیستم تنفسی پرنده به بیماری می باشد.

بیشتر بیماری های تنفسی در کبوتر با ترکیب داروی داکسی سایکین و تایلون قابل درمان می باشند. برخی از بیماریهای مهم تنفسی در کبوتر شامل موارد زیر است:

مایکوپلاسموز

علائم مهم این بیماری شامل نفس کشیدن سخت، خس خس سینه، ورم گلو به دلیل التهاب کیسه های هوایی، ورم چشم و صورت و ترشحات بینی اشاره میباشد. سیستم ایمنی کبوتر در نتیجه این بیماری ضعیف شده بطوریکه یک بیماری ساده نیز به راحتی قادر خواهد بود باعث مرگ کبوتر شود. با نظر دامپزشک متخصص برخی از آنتی بیوتیک ها برای درمان این بیماری مفید هستند.

کبوترهای سالم

« کبوترهای سالم »

بیماری کلامیدیاز

همانطور که در ابتدا گفتیم این بیماری بین پرنده و انسان مشترک می باشد. کبوترهای جوان بیشتر درگیر این بیماری مزمن تنفسی میشوند. از نشانه های مهم این بیماری تنفسی میتوان به خر خر گلو، سرفه، از بین رفتن شادابی پرنده، ترشحات بینی، خارش نوک و سر، تورم چشم ها و خروج ترشحات از آن، تغییر در رنگ نوک و بینی و مشاهده چرک در گلو اشاره کرد.

داروهای اسپیراماسین و تایلوزین برای درمان این بیماری در کبوتر پیشنهاد شده است.

نیوکاسل

بیماری نیوکاسل در بین پرندگان و طیور مختلف و مخصوصا در بین کبوترها زیاد دیده میشود. کبوترهاهای وحشی از جمله ناقلین مهم این بیماری به حساب می آیند. بیماری نیوکاسل در کبوتر میتواند به شکل تنفسی یا گوارشی دیده شود. این بیماری عامل ویروسی داشته و قابل درمان نیست. نشانه های مهم این بیماری در کبوتر مانند بیماری نیوکاسل در مرغ بوده و شامل اسهال سبز، ورم چشم، لرز بدن، حرکت کلنگی سر، فلج شدن بال ها و پاها، مشکل در نفس کشیدن و کاهش وزن می باشد. همچنین در مراحل اخر بیماری نیز گردن و سر پرنده به سمت شکم و یا پهلو میچرخد. اصولا برای پیشگیری از نیوکاسل باید پرنده را واکسینه کرد.

بیماریهای گوارشی

این بیماری ها بیشتر روده و چینه دان پرنده را درگیر میکنند. اسهال، بی اشتهای، عدم هضم کامل دانه ها و لاغری از نشانه های مهم بیماری های گوارشی در کبوتر می باشد. برخی از این بیماری ها عبارتند از:

کوکسیدیوز

بیماری کوکسیدیوز از طریق انگل کاکسدیا و با خوردن آب و دان آلوده در کبوتر ایجاد میشود. این بیماری انگلی به سیستم  گوارش اسیب وارد میکند. پرنده مبتلا دچار اسهال (گاها به رنگ سبز)، کاهش وزن و بی حالی میشود. همچنین مصرف آب در کبوتر مبتلا به کوکسیدیوز افزایش پیدا میکند. در نتیجه این بیماری بیشتر الکترولیت های بدن پرنده توسط فضله آبکی از دست میرود. با داروی ضد کوکسیدیوز مثل سدیم سولفامتزین میتوان این بیماری را درمان کرد. همچنین استفاده از الکترولیت نیز در طول دوره درمان پیشنهاد میشود تا مواد معدنی از دست رفته جبران شوند.

بیماری خوره (تریکوموناس)

یک نوع بیماری انگلی بوده که ابتدا دهان و گلوی پرنده را آلوده میکند و سپس سیستم گوارشی کبوتر درگیر آن میشود. در دهان کفتر بیمار یک توده پنیری شکل و زرد رنگ دیده خواهد شد. البته بیشتر ضایعات این بیماری به شکل توده های داخلی در بدن پرنده ایجاد میشود. عامل این بیماری در گلو و چینه دان کبوتر قرار دارد. علائمی همچون عدم هضم دانه، کاهش میل به غذا و لاغری از نشانه های مرض خوره در کبوتر می باشد. داروی موثر برای درمان این مریضی شامل رونیدازول و مترونیدازول خواهد بود. البته با نظر دامپزشک متخصص از داروهای موثر دیگر هم میتوان استفاده کرد.

آنتریت نکروتیک

این بیماری گوارشی عامل باکتریایی داشته و باعث اسهال، کاهش اشتها، نامرتب بودن پرها و بی حالی پرنده میشود. همچنین کبوتر بیمار تمایلی به حرکت کردن نشان نمیدهد. باکتری عامل این بیماری در اب و دان، محیط زندگی و فضله پرنده یافت میشود. این بیماری با انتی بیوتیک های وسیع الطیف و مکمل آلیسین قابل درمان است.

دسته کبوتر

« دسته کبوتر »

کولی باسیلوز

این بیماری خطرناک سیستم ایمنی بدن کبوتر را ضعیف میکند در نتیجه پرنده در معرض بیماریهای مختلفی قرار گرفته و زود تلف میشود. یک نوع باکتری عامل این بیماری است و علاوه بر سیستم ایمنی بر روی سیستم گوارش نیز تأثیر میگذارد. علائمی همچون بی حالی، اسهال، بی اشتهایی و ورم بافت بدن به دلیل انباشت آب از نشانه های بیماری کولی باسیلوز یا اشریشیاکلی در کفتر میباشد. درمان این بیماری با آنتی بیوتیک هایی مثل داکوکسین انجام میشود که داروی مربوطه را میتوان با نظر دامپزشک به پرنده تجویز کرد.

کولی باسیلوز

این بیماری خطرناک سیستم ایمنی بدن کبوتر را ضعیف میکند در نتیجه پرنده در معرض بیماریهای مختلفی قرار گرفته و زود تلف میشود. یک نوع باکتری عامل این بیماری است و علاوه بر سیستم ایمنی بر روی سیستم گوارش نیز تأثیر میگذارد. علائمی همچون بی حالی، اسهال، بی اشتهایی و ورم بافت بدن به دلیل انباشت آب از نشانه های بیماری کولی باسیلوز یا اشریشیاکلی در کفتر میباشد. درمان این بیماری با آنتی بیوتیک هایی مثل داکوکسین انجام میشود که داروی مربوطه را میتوان با نظر دامپزشک به پرنده تجویز کرد.

درمان اسهال در کبوتر

همانطور که در شرح بیماری های مختلف گفتیم، اسهال در کبوتر میتواند دلایل متعددی داشته باشد. اگر اسهال کبوتر به خاطر استرس باشد میتوان با محلول سرکه سیب و آب اسهال پرنده را درمان کرد. طریقه مصرف بدین صورت خواهد بود که نصق قاشق غذاخوری سرکه سیب را در یک لیوان آب حل نموده و این محلول را در یک ظرف در اختیار کبوتر قرار دهید. محلول سرکه سیب و آب به رفع بیشتر مشکلات گوارشی پرنده هم کمک میکنید ولی نباید در مصرف آن زیاده روی کرد.

همچنین اگر دلیل اسهال کبوتر، مصرف دان کهنه یا اب و غذای آلوده باشد، میتوان با آنتی بیوتیک مناسب پرنده را درمان کرد. برای جلوگیری از اسهال در کبوتر باید به کیفیت و نحوه تغذیه کبوتر در زمستان و تابستان اهمیت داده شود. در خصوص بیماری های ویروسی که باعث اسهال کبوتر میشوند، باید داروی مناسب را با مشورت دامپزشک به پرنده بدهید.

بیماری سالمونلوز

عامل باکتریایی بیماری سالمولوز به روده های پرنده آسیب وارد میکند. کاهش وزن در اثر عدم جذب مواد غذایی، اسهال، کم تحرکی، لنگیدن پا و کم توانی در پرواز از علائم این بیماری است. بیماری سالمونلوز بین پرنده و انسان مشترک است. بنابراین در زمان مشاهده این بیماری باید موارد بهداشتی از جمله دستکش پوشیدن و ماسک  زدن را رعایت کنید. داروهای مختلفی از قبیل تراوی آلسین و داروی سالمونلا برای درمان بیماری سالمونلوز در پرندگان قابل استفاده هستند. لازم به ذکر است که باکتری بیماری سالمونلوز از طریق فضله و تخم پرنده به راحتی منتقل میشود. لذا در زمان جوجه کشی کبوتر اگر پرنده مشکوک به این بیماری است بدون دستکش به تخم ها دست نزنید.

پرورش دسته جمعی کبوتر

« پرورش دسته جمعی کبوتر »

پیشگیری از بیماری در کبوتر

برای پیشگیری از بیماری در کبوترها اهمیت به بهداشت و تمیزی محیط زندگی آنها، اب و دان، گنجه و جفت کن بسیار مهم میباشد. بسیاری از بیماری ها از طریق تماس با فضله یا تماس با آب و دان به کبوترها منتقل میشوند. نکته دیگری که در پیشگیری بیماری کبوتر به ما کمک میکند، جلوگیری از ورود پرنده های وحشی به محیط زندگی آنها میباشد. همچنین زمانیکه برای کبوتر خود جفت جدید تهیه میکنید، بلافاصله آنها را داخل جفت کن نیاندازید. بلکه کبوتر جدید به مدت 2 الی 3 هفته باید جداگانه نگهداری شود تا اگر بیمار باشد، به کبوتران شما منتقل نکند.

علاوه بر موارد فوق توصیه میشود که بصورت دوره ای از پروبیوتیک نیز در تغذیه کبوترهای خود استفاده کنید. پروبیوتیک با تنظیم عملکرد گوارش و از بین بردن برخی از عوامل بیماری زا، سلامت کبوتران شما را تا حدودی زیادی تضمین خواهد کرد.

همچنین توصیه میشود که برای جلوگیری از رشد انگل های داخلی، سالی دو بار از داروی ضد انگل مثل آیورمکتین 1 درصد 3 قطره در دهان هر پرنده بچکانید.

نکته پایانی

در این مطلب بیماری های مهم کبوتر و نحوه درمان آنها را شرح دادیم. در زمان دارو درمانی بهتر است که مصرف دارو و مولتی ویتامین همزمان نباشد. بلکه بهتر است مکمل ها با فاصله زمانی چند ساعت در اختیار کبوترها قرار داده شود.